Duurzaam bouwen

Clairette Gitz

Bouwt een vogel een duurzaam nest? Een vogel bouwt primair een nest om eieren te beschermen, sommige vogels verzamelen bouwstoffen zoals takjes en hangen dit aan een boom, eenden dekken het af met eenden-dons om te kunnen gaan foerageren, andere gebruiken bestaande holtes in oevers of gebouwen, maar er zijn ook vogels die een nestruimte eerst versieren om een vrouwelijke vogel te lokken. Veel van deze nesten zijn tijdelijk en voor een bepaald gebruik.

Wat verstaat men onder duurzaam bouwen? Daar bestaat nogal enige spraakverwarring over. Bij sommige gebouwen gaat het over het gebruikte materiaal, of dat belastend is voor het milieu bij toepassing ,bij fabricage en bij sloop. Bij andere gaat het over de energie-belasting die ontstaat doordat het verblijven in het huis of het gebouw gekoeld of verwarmd wordt. Duurzaam wordt ook gebruikt voor de levensduur van een gebouw. Of een gebouw heeft een duurzaam karakter omdat het dierbaar is geworden of een bepaalde status uitstraalt, of omdat het een dusdanige maatvoering of constructie heeft dat het makkelijk voor een ander doel hergebruikt kan worden.

Cyclisch bouwen en circulaire economie

Clairette Gitz

In de komende tijd zal er een schaarste aan grondstoffen ontstaan. Alhoewel bij het slopen van gebouwen de laatste jaren het sloopmateriaal vaak hergebruikt wordt, is het gunstiger van te voren een gebouw zo te ontwerpen, dat het, wanneer het dienst heeft bewezen, makkelijk uit elkaar te halen is. Bouwpuin wordt als granulaat tot vulmiddel gebruikt, aluminium wordt omgesmolten, maar dit is degradatie van de grondstof en omsmelten kost energie. Het is van belang bij de bouw van nieuwe projecten er rekening mee te houden, dat de toegepaste bouwstoffen met behoud van eigenschappen opnieuw na sloop toegepast kunnen worden.

Onlangs bezocht ik een gebouw, waarbij het bouwproces aanvankelijk was opgesteld volgens het principe van het cyclische bouwen, en het in 20 jaar zou worden afgeschreven. Voor het gebouw , dat dan een grondstoffen-depot wordt, zou een grondstoffen paspoort worden opgesteld, waarbij de leverancier ook eigenaar kan blijven van het geleverde product. Dit heet het Turntoo –businessmodel.

Het achterliggende idee is dat fabrikanten eigenaar blijven van het product en de grondstof en dat de afnemer slechts het gebruik ervan betaalt. Op die manier koop je bij b.v. Philips geen lampen meer maar verlichtingsuren. Bezit wordt overbodig. De consument koopt slechts diensten. Het voordeel van dit model is dat de gehele cyclus van maken tot afbreken bij de fabrikant ligt, die er baat bij heeft dat een product of een grondstof makkelijk her te gebruiken is en geïnnoveerd wordt.

Het gebouw werd helaas plots vanwege financieel voordeel over 40 jaar afgeschreven en men wilde eigenaar worden van de toegepaste producten. De reden was dat het er zo goed uitzag dat het wel langer meekon dan 20 jaar, het principe- idee was het doel voorbij geschoten.

Toch is het goed na te denken waarom de bouw en de economie lineair is i.p.v. circulair. De aarde blijft niet eindeloos grondstoffen voortbrengen en het milieu is overbelast geraakt met niet-zelf afbrekende reststoffen. Ook de mens zelf is circulair dus waarom dan toch lineair blijven denken?

Clairette Gitz
Gitz Architecten

Collectief particulier opdrachtgeverschap

Clairette Gitz

Er vindt in de bouw -en verwante bedrijven een slagveld aan ontslagen plaats en hypotheken worden nauwelijks verstrekt .Dan vraag je je toch af waar al dat geld dat voortkwam uit winst op bouwwerken gebleven is. Een overzicht van het proces:

Om te bouwen heb je grond nodig. Gronduitgifte verloopt via de gemeente of via een particuliere grondeigenaar.

Tussenlaag 1 : Rente op geleend bedrag voor grondkoop, dus winst voor de bank, winst voor de grondeigenaar.
De grondprijzen verschillen per gemeente en locatie .Op gronduitgifte ten behoeve van kantorenbouw wordt meer verdiend. Wanneer aan gronduitgifte dus geen sociaal plan ten grondslag ligt en dit wordt overgelaten aan marktwerking dan is duidelijk waarom er kantoren leeg staan en er te weinig woningen zijn.

Tussenlaag 2.Winst op soort gronduitgifte bepaalt keuze soort bouwwerk.
Het kan zijn dat de initiatiefnemer bv een projectontwikkelaar niet zelf het bouwwerk gaat gebruiken. De projectontwikkelaar of coöperatie ontwikkelt een plan i.s.m. ondersteunende partijen. Deze zal winst moeten maken op zijn initiatief om zijn onkosten en bestaan te bekostigen.